Jelita to nasz drugi mózg - to sformułowanie,tak częste obecnie, spowodowane jest między innymi tym, że czujemy, że jest jakieś połączenie pomiędzy tym, co jest w naszym brzuchu a nastrojem, samopoczuciem i chęcią do życia. "Motylki w brzuchu" to nic innego jak reakcja między mózgiem a trzewiami.
Dlaczego tak jest? Ponieważ poprzez nerw błędny oraz krwioobieg nasze jelita są połączone z naszym mózgiem i wzajemnie na siebie oddziałują.
Jelita nie tylko komunikują się z mózgiem. Komunikują się też z innymi narządami np. z płucami lub skórą. Możemy mówić także np. o osi jelita-płuca, jelita-skóra czy jelita-wątroba.
Problemy z tymi narządami mogą więc wynikać też ze złej pracy przewodu pokarmowego.
Dlatego bardzo ważne jest by praca jelit była prawidłowa.
Przewód pokarmowy jest zasiedlony przez bakterie, wirusy i grzyby, Cały ten złożony system nazywamy mikrobiotą. Jego masa u dorosłego człowieka to ok. 1 - 2 kg.
Pełni on 4 zasadnicze funkcje:
- trawienną - mikroorganizmy pomagają nam w trawieniu pokarmów. Wytwarzają enzymy, których my sami nie potrafimy wytworzyć, a które rozkładają nasze pożywienie
- metaboliczną - nasze mikroby są takimi małymi fabrykami chemicznymi, które wytwarzają witaminy i hormony, które wchłaniają się do krwioobiegu, przenoszone są po całym ciele i wpływają na pracę odległych organów, m. in. mózgu
- ochronną - mikrobiota produkuje śluz, który tworzy fizyczną warstwę ochronną na ścianach jelit. To nasza bariera ochronna. Jeżeli jest nieszczelna - do organizmu mogą przedostawać się niepożądane substancje
- regulacyjną - mikrobiota dyryguje pracą naszego układu odpornościowego, nerwowego a nawet krwiotwórczego
Co się dzieje, gdy ta współpraca dobrej mikrobioty zostaje zakłócona?
Następuje wówczas dysbioza czyli zaburzenie równowagi w jelitach
Czym może być spowodowana?
- lekami a przede wszystkim antybiotykami, które niszczą nie tylko bakterie złe, chorobotwórcze ale też i te dobre korzystne dla naszego organizmu
- stresem chronicznym - mózg wysyła sygnały biochemiczne, które pustoszą mikrobiotę
- stylem życia - dieta bogata w cukier, wysokoprzetworzona, zakażenia bakteryjne lub wirusowe,a nawet zwykłe zatrucie pokarmowe czy nawet brak ruchu mogą zmienić funkcjonowanie naszych jelit. Poza tym nasze bakterie mają cykl zsynchronizowany z porami dnia i nocy. Pracując przy sztucznym świetle, zarywając noce, będąc chronicznie niedospani powodujemy dezorientację naszego mikrobiomu
Jak mózg komunikuje się z jelitami?
Na dwa sposoby. Poprzez nerw błędny oplatający całe nasze ciało oraz poprzez i układ krwionośny. Jest to komunikacja w obie strony. Zarówno mózg wpływa na pracę jelit jak i praca jelit wpływa na mózg
Jakie czynniki mają wpływ na dobrostan naszego mikrobiomu?
- podstawą jest różnorodna, jak najbardziej zróżnicowana dieta. bogata w błonnik.. Nasza mikrobiota lubi błonnik.
- styl życia czyli dbałość o sen, techniki relaksacyjne i umiarkowana aktywność fizyczna
- suplementacja - probiotyki, prebiotyki, kwas masłowy, witamina D
Podsumowując:
- Mikrobiota to kluczowy organ kształtujący nasz nastrój, odporność i metabolizm
- Mózg prowadzi z jelitami nieustanny dialog dwukierunkowy i ten dialog wpływa na nasze zdrowie na każdym poziomie
- Styl życia i sposób radzenia sobie ze stresem wpływa na kształtowanie tego połączenia
- Musimy też pamiętać, że bakterie mają swój cykl zsynchronizowany z rytmem dnia i nocy. Nasz rozkład dnia czyli praca przy niebieskim świetle, zarywanie nocy i jedzenie w późnych godzinach w zasadzie ignoruje ten cykl. W ten sposób sami rozstrajamy nasz tak czuły system jelita-mózg przygotowując tym samym grunt pod przyszłe choroby i stany osłabienia.
